Elke dag een mailtje Bekijk de webversie
Logo
Na vele zomers
De eerste dinsdag
Doet het meer pijn als het van dichtbij komt?
Goedemorgen {{voornaam}}

Zondag preekte ik naar aanleiding van de roman De ondergrondse spoorweg over Cora. Zij is in slavernij geboren. Natuurlijk maakt ze de grootste gruwelen mee, al voordat ze volwassen is. Maar gelijktijdig draagt ze een andere wond met zich mee. Het feit dat haar moeder is ontsnapt uit de plantage. Weggelopen zonder haar eigen dochter mee te nemen. 

ps. Wil je anderen nog uitnodigen voor deze serie? Zij kunnen zich hier inschrijven.

Wie meeleest in het boek 'De prijs van vergeving' leest vandaag pagina 18 t/m 27.
Klik hier voor de luisterversie
Wat doet meer pijn?

In het leven van Cora zijn er dus twee soorten boosdoeners. Er is het kwaad dat haar en haar lotgenoten wordt aangedaan door de slavendrijvers met hun sadistische wapens. Er is ook het kwaad dat Cora is aangedaan door haar moeder, die Cora (voor haar gevoel) in de steek heeft gelaten. 

Kwaad van de ander, op wie je helemaal niet lijkt en met wie je geen relatie hebt.
Kwaad van de nabije, van je eigen vlees en bloed, op wie je veel lijkt en van wie je meer had verwacht.

Het eerste Bijbelboek staat vol met conflicten tussen mensen die op elkaar lijken. Broers Jakob en Esau, zussen Lea en Rachel. Vader en zoon, man en vrouw. Intieme relaties waar iets scheefgroeit en waar pijn en verwijten ontstaan.

Het tweede Bijbelboek draait om een onrechtsrelatie tussen mensen die niet op elkaar lijken. Egyptenaren die Hebreeërs onderdrukken. Verschillende volken, verschillende levensstijlen, verschillende machtsposities. 

Zo vlecht de Bijbel twee soorten verstoorde relaties in elkaar. Zoals Jezus werd verraden door een vriend, Judas, maar werd gekruisigd door een ander volk met een andere taal, de Romeinen.

Wat zou er eigenlijk meer pijn doen? Kun je dat überhaupt vergelijken? Dat lijkt me lastig.

Wel is het mogelijk om bij jezelf na te gaan vandaag:
van welke kant heb jij meer problemen gehad in je leven - 
van dichtbij, met mensen die je vertrouwde,
of van verder weg, met mensen met wie je niets had?


Hartelijke groeten, alle goede wensen en graag tot morgen,
Alain

ps. Krijg jij deze mailtjes nog niet? Schrijf je hier in
Tot slot:

Deze serie duurt tot 20 september en is helemaal gratis. Wil je mijn werk toch financieel steunen, doe dan hier een donatie.

Eens per maand zet ik al mijn werk op een rijtje in een maandelijkse nieuwsbrief. Je kunt me ook volgen op social media, zie de knoppen onder het plaatje. 
Psssssssst

Ik ging zondag voor in de Keizersgrachtkerk.

*

Het interessante van Mozes' verhaal is dat hij geboren is uit Hebreeuwse ouders, maar deels is opgevoed als Egyptenaar. Hij behoort tot geen van de partijen of juist tot alle partijen in het systeem van de slavernij. Hij kent de slachtoffers persoonlijk en is familie van hen, maar hij kent de heersers in het paleis ook en spreekt hun taal.

Voor hem komt alles dichtbij, zonder dat hij in één specifieke rol zit. Dat maakt van hem misschien wel de ideale bevrijdingsfiguur.

**

Later komt Mozes nog wel in conflict met andere volken, zoals de Amalekieten. Laf in de rug aangevallen.

Toch zal het verraad van zijn eigen broer en zus hem misschien meer pijn hebben gedaan. Als mes in de rug.

***

Ik denk dat we soms naar verhouding te veel anticiperen op en waarschuwen voor het kwaad door de absolute vreemde. Terwijl de kans dat een nabije je kwetst, statistisch groter is. 
Dat geldt in ieder geval bijvoorbeeld voor zedendelicten. De overgrote meerderheid daarvan wordt gepleegd door iemand die het slachtoffer kent.

****

In mijn eigen leven is er meer pijn van mensen dichtbij dan van mensen of systemen veraf. Dat heeft ook met mijn privileges te maken. Als witte man ben ik geen slachtoffer van racisme of seksisme. Als (momenteel!) gezond persoon met voldoende geld op de bank ben ik minder kwetsbaar voor bepaalde vormen van machtsverhoudingen en bureaucratie. Mijn veiligheid voor zulke dingen (en voor zoiets als zinloos geweld) is geenszins gegarandeerd. Alles kan iedereen overkomen. Maar de kans dat een bekende mij kwetst is vooralsnog groter dan de kans dat een onbekende mij kwetst.

*****

Het verhaal van Jozef is ook een goede testcase.
Het zijn zijn broers die hem hebben verkocht als slaaf.
En het zijn de Egyptenaren die hem als slaaf behandelen.
Ik heb altijd het gevoel dat hij de Egyptenaren makkelijker vergeeft dan z'n broers.